بیکار از نظر قانون بیمه بیکاری و مشمولین دریافت مقرری بیمه بیکاری:

بیکار از نظرقانون بیمه بیکاری بیمه شده ای است که بدون میل و اراده خود بیکار شده و آماده به کار باشد. براساس این قانون، چنانچه بیمه شده ای به علت تغییرات ساختاراقتصادی کارگاه مربوطه و به تشخیص وزارتخانه ذیربط و تائید شورایعالی کار ، بیکارموقت شناخته شود وهمچنین بیمه شدگانی که به علت حوادث غیرمترقبه مانند سیل ، زلزله ، جنگ ، آتش سوزی بیکار شوند، میتوانند از مقررات این قانون استفاده نمایند .تشخیص ارادی بودن یا غیرارادی بودن بیکاری بیمه شده ، برعهده کمیته ای متشکل از نمایندگان این سازمان واداره کارواموراجتماعی محل اشتغال بیمه شده است .بیمه شده بیکار با معرفی کتبی واحد کار و امور اجتماعی محل از مزایای قانون بیمه بیکاری منتفع خواهد شد.

اقدامات شخص بیمه شده پس از بیکاری:

بیمه شده بیکار موظف است ظرف ۳۰ روز از تاریخ بیکاری فرم تقاضای استفاده از مقرری بیمه بیکاری را تکمیل و به واحد کار و امور اجتماعی محل ارائه نماید.

چنانچه بیمه شده بیکار در فاصله زمانی ۳۰ روز بعد از بیکاری امکان مراجعه و یا اعلام بیکاری به واحد کار و امور اجتماعی و ارائه یا ارسال تقاضای استفاده از مقرری بیمه بیکاری را پیدا نکند تا ۳ ماه از تاریخ وقوع بیکاری فرصت دارد مدارک خود را مبنی بر عذر موجه ، همراه با تقاضای کتبی به واحد کار و امور اجتماعی محل بمنظور طرح در هیات حل اختلاف ارائه نماید . در صورتیکه هیات حل اختلاف استان مربوط عذر متقاضی را موجه تشخیص دهد مراتب را اعلام خواهد نمود.

منظور قانون گذار از کلمه « عذرموجه» در ذیل «ب» ماده 6 قانون بیمه بیکاری عبارتست از ارائه مدارک و مستندات کافی مبنی بر تاخیر در درخواست بیمه بیکاری بعد از مهلت مقرر سی روزه، که به تأئید هیات حل اختلاف رسیده باشد.

بیمه شده بیکار از تاریخ ارائه تقاضای استفاده از مقرری بیمه بیکاری آمادگی خود را برای اشتغال بکار تخصصی و یا مشابه آن اعلام نموده است وموظف است در فاصله زمانهای معینی که توسط واحد کار وامور اجتماعی تعیین می گردد در اداره کار وامور اجتماعی محل حضور یافته و دفاتر مربوط را امضا نماید.

 

واحدهای کار وامور اجتماعی موظفند حداکثر ظرف ۳۰ روز پس از اخذ مدارک تکمیل شده ( موضوع ماده ۷ آئین نامه اجرائی قانون بیمه بیکاری ) نسبت به غیر ارادی بودن بیکاری متقاضی اظهار نظرنموده و در صورت تایید ، وی را کتبا به سازمان تامین اجتماعی معرفی نمایند. بنابراین در صورت صدور رأی مراجع حل اختلاف مبنی بر قطع رابطه کاری و غیر ارادی بودن بیکاری با دارا بودن سایر شرایط مندرج درقانون ، مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری می گردد.  واحدهای اجرائی سازمان تامین اجتماعی مکلفند ظرف ۱۰ روز پس از ثبت معرفی نامه فرد بیکار ، نسبت به احراز شرایط مندرج در بند الف ماده ۶ قانون اظهار نظر و متعاقب آن مقرری بیمه بیکاری وی رابرقرار نمایند.

بیکارانی که در زمان دریافت مقرری بیمه بیکاری با معرفی واحدهای کار وامور اجتماعی به شغل یا مشاغلی گمارده شوند که میزان حقوق و مزایای آنان کمتر از میزان مقرری بیمه بیکاری باشد ، مابه التفاوت حقوق ومزایای دریافتی تا میزان مقرری بیمه بیکاری متعلقه توسط سازمان تامین اجتماعی به آنان پرداخت خواهد شد. در این گونه موارد اشتغال بیمه شده بیکار و میزان حقوق و مزایای وی توسط واحد کار و امور اجتماعی محل به شعبه تامین اجتماعی پرداخت کننده مقرری بیمه بیکاری ،اعلام خواهدشد.

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری

طبق ماده 7 قانون بیمه بیکاری مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری و میزان آن به شرح زیر است:

‌الف – جمع مدت پرداخت مقرری از زمان برخورداری از مزایای بیمه بیکاری اعم از دوره اجرای آزمایشی و یا دائمی آن برای مجردین

 

حداکثر(۳۶) ماه و برای متأهلین یا متکلفین حداکثر (۵۰) ماه بر اساس سابقه کلی پرداخت حق بیمه و به شرح جدول ذیل می‌باشد:

‌سابقه پرداخت حق بیمه حداکثر مدت استفاده از مقرری جمعاً با احتساب دوره های قبلی

—————————————————————————————————————-

مدت سابقه                                   برای مجردین        برای متأهلین یا متکفلین

—————————————————————————————————————-

‌از(۶) ماه لغایت (۲۴) ماه                           (۶) ماه                       (۱۲) ماه

‌از (۲۵) ماه لغایت (۱۲۰) ماه                     (۱۲) ماه                       (۱۸) ماه

‌از (۱۲۱) ماه لغایت (۱۸۰) ماه                   (۱۸) ماه                        (۲۶) ماه

‌از (۱۸۱) ماه لغایت (۲۴۰) ماه                   (۲۶) ماه                        (۳۶) ماه

‌از (۲۴۱) ماه به بالا                                 (۳۶) ماه                        (۵۰) ماه

—————————————————————————————————————-

‌تبصره – افراد مسن مشمول این قانون که دارای ۵۵ سال سن و بیشتر می‌باشند مادامی که مشغول به کار نشده‌اند می‌توانند تا رسیدن به سن‌ بازنشستگی تحت پوشش بیمه بیکاری باقی بمانند.

ب – میزان مقرری روزانه بیمه شده بیکار معادل (۵۵%) متوسط مزد یا حقوق و یا کارمزد روزانه بیمه شده می‌باشد. به مقرری افراد متأهل

 

یا‌متکفل، تا حداکثر (۴) نفر از افراد تحت تکفل به ازاء هر یک از آنها به میزان (۱۰%) حداقل دستمزد افزوده خواهد شد. در هر حال مجموع دریافتی‌مقرری‌بگیر نباید از حداقل دستمزد، کمتر و از (۸۰%) متوسط مزد یا حقوق وی بیشتر باشد.

 

طبق ماده ۱۴ آئین نامه اجرائی قانون بیمه بیکاری:

در صورتی که در طول مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری در تعداد افراد تحت تکفل بیمه شده تغییراتی حاصل شود ،میزان مقرری وی طبق مقررات بند ب ماده ۷ قانون محاسبه و پرداخت خواهد شد.

بیمه شده مکلف است تغییرات تعداد عائله خود را با ارائه مدارک مثبته به شعبه پرداخت کننده مقرری وواحد کار وامور اجتماعی محل اطلاع دهد.

ج – مقرری بیمه بیکاری از روز اول بیکاری قابل پرداخت است.

‌تبصره ۱ – متوسط مزد یا حقوق روزانه بیمه شده بیکار به منظور محاسبه مقرری بیمه بیکاری عبارت است از جمع کل دریافتی بیمه شده که به‌ مأخذ آن حق بیمه دریافت شده در آخرین (۹۰) روز قبل از شروع بیکاری تقسیم بر روزهای کار، و در مورد بیمه شدگانی که کارمزد دریافت می‌کنند‌آخرین مزد عبارت است از جمع کل دریافتی بیمه شده که به مأخذ آن حق بیمه دریافت شده در آخرین (۹۰) روز قبل از شروع بیکاری تقسیم بر (۹۰) در‌صورتی که بیمه شده کارمزد، ظرف (۳) ماه مذکور مدتی از غرامت دستمزد استفاده نموده باشد متوسط مزدی که مبنای محاسبه غرامت دستمزد قرار‌گرفته به منزله دستمزد ایام بیکاری تلقی و در محاسبه منظور خواهد شد.

‌تبصره ۲ – افراد تحت موضوع این ماده عبارتند از:

۱ – همسر (‌زن یا شوهر)

۲ – فرزندان اناث مادام که ازدواج ننموده و فاقد حرفه و شغل باشند.

۳ – فرزندان ذکور که سن آنان کمتر از هجده سال تمام باشد و یا منحصراً به تحصیل اشتغال داشته و یا طبق نظر پزشک معتمد سازمان تأمین‌اجتماعی، ازکارافتاده کلی باشند.

۴ – پدر و مادر که سن پدر از (۶۰) سال متجاوز باشد و یا طبق نظر پزشک معتمد سازمان تأمین اجتماعی ازکارافتاده کلی باشند و در هر حال معاش‌آنان منحصراً توسط بیمه شده تأمین گردد.

۵ – خواهر و برادر تحت تکفل در صورت داشتن شرایط مربوط به فرزندان اناث و ذکور، مذکور در بندهای (۲) و (۳) این تبصره.

‌تبصره ۳ – دریافت مقرری بیمه بیکاری مانع از دریافت مستمری جزئی نمی‌گردد.

‌تبصره ۴ – در صورت بیکاری زوجین فقط یکی از آنان (‌زن یا شوهر) محق به استفاده از افزایش مقرری به ازاء هر یک از فرزندان خواهد بود.

‌تبصره ۵ – بیمه شده بیکار و افراد تحت تکفل، در مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری از خدمات درمانی موضوع بندهای “‌الف” و “ب” ماده (۳)‌قانون تأمین اجتماعی استفاده خواهند کرد.

‌تبصره ۶ – مقرری بیمه بیکاری مانند سایر مستمریهای تأمین اجتماعی از پرداخت هر گونه مالیات معاف خواهد بود.

 

دلایل قطع مقرری بیمه بیکاری:

1. پایان دوره ی مقرری :

 مدت زمان استحقاقی بیمه شده برای دریافت مقرری بیکاری خاتمه یابد.

2. اشتغال مجدد :

بیمه شده مجددا به کار اشتغال یابد.

3. عدم شرکت در دوره های آموزشی :

 بیمه شده بیکار بدون عذر موجه از شرکت در دوره های آموزشی خودداری کند.

4. عدم قبول شغل پیشنهادی :

 بیمه شده بیکار از قبول شغل تخصصی خود یا شغل مشابه پیشنهادی خودداری کند.

5. بازنشستگی :

بیمه شده بیکار، مشمول استفاده از مستمری بازنشستگی یا از کارافتادگی کلی شود.

6.بازگشت به کار :

 بیمه شده با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به کار اولیه برگردد.

7. عدم حضور به موقع :

چنانچه غیبت بدون عذر موجه بوده و مقرری بگیر مستندات مربوطه را ارائه ننماید ، واحدهای تعاون، کار ورفاه اجتماعی با اعلام موضوع به تأمین اجتماعی اقدام به قطع مقرری بیمه بیکاری می نمایند.

8.سربازی افراد مجرد :

به استناد ماده 11 آئین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری ، مقرری بیمه شدگانی که در حین استفاده از مقرری بیمه بیکاری به خدمت وظیفه عمومی اعزام می گردند در صورتی که متأهل نباشند قطع می گردد و پس از پایان خدمت وظیفه عمومی در صورت عدم اشتغال، با معرفی واحد تعاون ، کارورفاه اجتماعی مجدداً نسبت به برقراری باقیمانده مدت استحقاقی، آنان اقدام خواهد شد.

9. از کار افتادگی کلی :

چنانچه قطع رابطه کاری کارگر با کارفرما به دلیل کاهش توانایی جسمی و یا بیماری وی باشد ،لازم است به منظور بررسی وضعیت وی ، موضوع از طریق مراجع ذی صلاح مورد رسیدگی قرار گیرد . و اگر از کار افتاده کلی شناخته شودمشمول مقرری بیمه بیکاری نمی گردد ، در غیر این صورت با تشخیص مراجع حل اختلاف کار با دارا بودن سایر شرایط مندرج در قانون می تواند از مقرری بیمه بیکاری بهره مند گردد.

10. اشتغال پنهان :

چنانچه بیمه شده بیکار اشتغال مجدد خود را پنهان کند و مقرری بیمه بیکاری دریافت نموده باشد به استناد تبصره «2» ماده 8 قانون بیمه بیکاری، ملزم به بازپرداخت مقرری دریافتی از تاریخ اشتغال خواهد بود .

11. محکومیت کیفری افراد مجرد :

به استناد ماده ۱۲ آئین نامه اجرائی قانون بیمه بیکاری در مورد کارگرانی که در حین استفاده از مقرری بیمه بیکاری براساس حکم صادره شده از سوی مراجع ذیصلاح بازداشت یا زندانی میگردند در صورت صدور رای مراجع مذکور مبنی بر مجرمیت آنان ، مشروط بر آن که متاهل

 

نباشند پرداخت مقرری بیمه بیکاری متوقف می گردد و پس از گذراندن دور محکومیت بشرط عدم اشتغال ، با معرفی واحدکار و امور اجتماعی مجددا برقرار خواهد شد.

 

12. بیمه شده فوت نماید.

 

 

شایان ذکر است:

 

  

 

 

 
  • بیکار شدگانی که وفق مقررات قانون کار و حسب آراء صادره از مراجع حل اختلاف مقرر در این قانون به دلیل قصور در انجام وظایف محوله و یا نقض آیین نامه های انضباطی کارگاه توسط کارفرما اخراج گردیده اند مستحق دریافت مقرری بیمه بیکاری نخواهند بود.

 

 
  • در صورتی که پس از پرداخت مقرری بیمه بیکاری به بیمه شده ای، مشخص شود که بیکاری بیمه شده، ناشی از اراده شخص وی بوده است، بیمه شده باید وجوه دریافتی به عنوان مقرری بیمه بیکاری را به سازمان تأمین اجتماعی بازپرداخت کند. همچنین بیمه شدگانی که با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به کار قبلی خود باز می گردند نیز باید مبالغ دریافتی را به تأمین اجتماعی برگردانند.

 

 
  • چنانچه بیمه شده بیکار، اشتغال مجدد خود را اعلام نکند و به رغم اشتغال همچنان به دریافت مقرری بیمه بیکاری ادامه دهد، باید مقرری دریافتی از زمان اشتغال را به تأمین اجتماعی برگرداند.

 

 
  • مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری جزسوابق پرداخت حق بیمه بیمه شده محسوب میگردد.

 

 
  • مقرری بیمه بیکاری افراد واجد شرایط ازروزاول بیکاری بیمه شده قابل پرداخت است.