١- در صورت فوت بیمه شده بازنشسته ( بند ١ ماده ٨٠ قانون )
٢- در صورت فوت بیمه شده از کارافتاده کلی مستمری بگیر( بند ٢ ماده ٨٠ قانون )
٣- در صورت فوت بیمه شده ای که در ده سال آخر حیات خود حداقل حق بیمه یکسال کار، مشروط بر اینکه ظرف آخرین سال حیات حق بیمه ٩٠ روز کار را پرداخت کرده باشد.( اصلاحیه بند٣ ماده٨٠ قانون )
١-٣- چنانچه بیمه شده فاقد شرایط مقرر در این بند باشد ولی حداقل ٢٠ سال سابقه پرداخت حق بیمه را قبل از فوت پرداخت کرده باشد. ( تبصره ٢ اصلاحیه بند٣ماده٨٠ قانون )
٢-٣- در صورتی که بیمه شده متوفی فاقد شرایط مقرر در این بند بوده لیکن دارای سابقه پرداخت حق بیمه بین یک تا بیست سال باشد. (تبصره ٣ اصلاحیه بند٣ ماده ٨٠ قانون و قانون تعیین تکلیف تامین اجتماعی اشخاصی که ده سال و کمتر حق بیمه پرداخت کرده اند.)
٤- در مواردی که بیمه شده در اثر حادثه ناشی ازکاریا بیماری های حرفه ای فوت نماید. ( بند ٤ ماده ٨٠ قانون )
بازماندگان واجد شرایط متوفی که استحقاق دریافت مستمری را خواهند داشت عبارتند از:
• عیال دائم بیمه شده متوفی
• شوهر بیمه شده زن متوفی
مشروط بر اینکه اولاً تحت تکفل زن بوده و ثانیاً سن او از شصت سال متجاوز باشد و یا طبق نظر کمیسیون پزشکی موضوع ماده ٩١ قانون تامین اجتماعی از کارافتاده بوده و در هر حال مستمری از سازمان دریافت ننماید.
• فرزند ذکور متوفی
به موجب مفاد بند ( ٢ ) ماده ٨١ قانون در صورتی که سن آن کمتر از هیجده سال تمام بوده و یا منحصراً به تحصیل اشتغال داشته یا به علت بیماری یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیون پزشکی موضوع ماده ٩١ قانون تأمین اجتماعی قادر به کار شناخته نشود ، استحقاق دریافت مستمری بازماندگان را داشته لیکن به استناد مفاد بند ( ٣ ) ماده ٤٨ قانون حمایت خانواده از تاریخ ٧/٢/١٣٩٢
( تاریخ لازم الاجرا شدن قانون حمایت خانواده ) حداکثر سن فرزند ذکور تا بیست سالگی ( حداکثر ١٩ سال تمام) تغییر و پس از آن منحصرا ً در صورت اشتغال به تحصیل در مقاطع دانشگاهی تعیین گردیده و یا اینکه معلول ازکارافتاده نیازمند شناخته شود .
• فرزند اناث متوفی
در صورتی که فاقد شغل و شوهر باشد.
• در اجرای قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست مصوب ١٠/٧/٩٢ مجلس محترم شورای اسلامی و آئین نامه اجرایی هیات محترم وزیران مصوب ١٤/٤/١٣٩٤، فرزند خوانده در حکم فرزند حقیقی بوده و از کلیه حقوق و مزایای قانونی بهره مند خواهد گردید.
• پدر و مادر متوفی
در صورتی که اولاً تحت تکفل او بوده ثانیاً سن پدر از شصت سال و سن مادر از پنجاه و پنج سال تجاوز کرده باشد و یا آنکه به تشخیص کمیسیون پزشکی موضوع ماده ٩١ قانون تأمین اجتماعی از کارافتاده باشند و در هر حال مستمری از سازمان دریافت ننمایند.
لازم به ذکر است در صورت فوت مادر و پدر که هر دو بیمه پرداز سازمان بوده اند ، فرزندان آنان می توانند با رعایت سایر شرایط از هر دو مستمری تواماً استفاده نماین
نحوه محاسبه میزان مستمری بازماندگان :
میزان مستمری بازماندگان عبارتست از ٣٠/١(یک سی ام ) مزد یا حقوق متوسط بیمه شده ضربدر سنوات پرداخت حق بیمه ، مشروط بر این که این مبلغ از پنجاه درصد مزد یا حقوق متوسط ماهانه او کمتر و از صد در صد آن بیشتر نباشد .
منظور از مزد یا حقوق متوسط، جمع کل مزد یا حقوق بیمه شده که به ماخذ آن حق بیمه دریافت گردیده، ظرف هفتصد وبیست روز قبل از فوت تقسیم بر روزهای کاری ضربدرعدد٣٠ است.
حمایت های قانونی سازمان تامین اجتماعی برای بازماندگان تنها منحصر به مستمری ماهیانه نیست.
برخورداری از خدمات بهداشتی ودرمانی ، دریافت بن (کالابرگ) ،کمک هزینه مسکن ، کمک هزینه همسران متکفل فرزند، کمک هزینه اولاد وعیدی از دیگر خدماتی است که به بازماندگان بیمه شدگان ومستمری بگیران متوفی ارایه می شود .
حداقل مستمری بازماندگان آن دسته از بیمه شدگان که فاقد شرایط مقرر در بند ٣ماده ٨٠ قانون بوده لیکن دارای سابقه پرداخت حق بیمه بین یک تا بیست سال هستند با رعایت سایر ضوابط مقرر طبق فرمول زیر محاسبه می شود :
حداقل دستمزد سال فوت * سنوات پرداخت حق بیمه
=حداقل مستمری پرداختی
٣٠
برگرفته از : پایگاه اطلاع رسانی تامین اجتماعی
تمکین زوجه به چه معناست؟
تمکین زوجه عبارت از برآوردن نیازهای شوهر و اجابت كردن خواستههای مشروع وي. بنابراین زنی كه بدون دلیل موجه از تمكین همسرش خودداری كند، ناشزه نامیده میشود.
ترک منزل مشترک بدون اذن و رضایت شوهر یکی از مصادیق عدم تمکین است که در صورت احراز مرد میتواند از پرداخت نفقه زوجه خودداری کند.
در صورتی که زنی ناشزه باشد ، شوهر الزامی بر پرداخت نفقه ندارد و حتی میتواند با اجازه ی دادگاه تقاضای ازدواج مجدد نماید.
علاوه بر زوجه ، نفقه به چه کسانی تعلق میگیرد ؟
طبق ماده 1999 قانون مدنی، پرداخت و تامین نفقه اولاد به عهده پدر است و در صورتی که پدر فوت کرده باشد یا قادر به پرداخت نفقه فرزندان نباشد، پرداخت نفقه بر عهده پدربزرگ خواهد بود و در صورتی که جد پدری هم زنده نباشد یا نتواند نفقه بپردازد، تامین هزینهها بر عهده مادر خواهد بود همچنین در صورتی که مادر هم نباشد یا خودش مشکلات معیشتی داشته باشد، تامین هزینهها بر عهده اجداد پدری و اجداد مادر یعنی مادربزرگ پدری یا مادربزرگ مادری خواهد بود.
قانونا سن معینى براى نفقه فرزندان در نظر گرفته نشده است و عرفاً تا زمانیكه اولاد داراى شغل و درآمد مشخصی نباشند، پدر نسبت به پرداخت نفقه مسئولیت دارد.
پسران تا 18 سالگی و تا زمانی كه در خانه پدر خود تحصیل ميكنند، حتی در صورت جدا نشدن پدر و مادر از هم ميتوانند دادخواست نفقه فرزند ارائه كنند؛ اما پس از 18 سالگی و با اتمام تحصیل دیگر پدر وظیفهاي برای پرداخت نفقه او نخواهد داشت.
دختران نیز تا زمانی که ازدواج نکرده اند و شغل و درآمدی ندارند میتوانند تقاضای نفقه گذشته داشته باشند، لیکن اگر دختری ازدواج كند و پس از آن طلاق بگیرد دادگاه دیگر به شكایت او برای نفقه گذشته رای مثبتی نمیدهد.
پس از فوت متوفی برای تعیین وارثان فرد فوت شده و سهم هر یک از آنها در اموال باقی مانده میباست گواهی
تحت عنوان " گواهی انحصار وراثت " اخذ شود.
چه اشخاصی میتوانند تقاضای صدور گواهی انحصار کنند ؟
وراث متوفی و اشخاص ذینفع اعم از هر شخصی كه منفعتی در اموال متوفی داشته باشد، میتواند از دادگاه
تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت کند. چنانچه وراث یا اشخاص ذی نفع متعدد باشند، نیازی به درخواست
همگی آنها نیست و اقدام یك نفر از این افراد برای امضا و ارایه دادخواست كافی است.
مراحل اخذ گواهی انحصار وراثت چیست؟
قدم اول: تهیه ی مدارک مورد نیاز
متقاضی حصر وراثت ابتدا میبایست مدارک مورد نیاز را تهیه کند . این مدارک عبارتند از :
1. گواهی فوت متوفی :
برگه ای که تعیین کننده فوت قطعی یک فرد باشد، گواهی فوت نام دارد. در گواهی فوت مشخصات متوفی
اعم از نام ، نام خانوادگی،نام پدر ، جنسیت،تاریخ تولد، شماره ملی و شماره شناسنامه ،تاریخ وفات، شماره ثبت وفات،محل وفات ، علت وفات و غیره درج شده است .
گواهی فوت مطابق قانون گواهی وفات به هر شخص که درخواست کند تسلیم می گردد.متقاضی میتواند با
مراجعه حضوری به مراکز ثبت احوال یا بصورت غیر حضوری از طریق سایت ثبت احوال درخواست صدور
گواهی فوت نماید.
2.شناسنامه ی متوفی :
چنانچه متقاضی به شناسنامه ی باطل شده ی متوفی دسترسی ندارد ، گواهی فوت کافی است و مرجع قضایی
استعلام لازم را حین رسیدگی بعمل میآورد.
3.شناسنامه کلیه وراث حین الفوت:
متقاضی انحصار وراثت می بایست علاوه بر شناسنامه خود كپی برابر اصل شده شناسنامه سایر وراث را نیز
تهیه و ضمیمه ی دادخواست نماید. ارائه اصل شناسنامه ها جهت ملاحظه توسط مدیر دفتر دادگاه الزامی است
لیکن گاها پیش میآید که متقاضی با امتناع سایر وراث روبرو میشود و یا احدی از ورثه به اصل شناسنامه ی
خود دسترسی ندارد. در این مواقع در صورت عدم دسترسی متقاضی به شناسنامه سایر وراث جای نگرانی
نیست زیرا مرجع قضایی از اداره ثبت احوال استعلام می نماید.بدیهی است استعلام از هویت وارثان ، زمانبر
خواهد بود.
4. استشهادیه محضری :
بر اساس استشهادیه، 2 نفر شاهد در دفتر اسناد رسمی شهادت میدهند که فرد متوفی در چه تاریخ مشخصی
فوت کرده است، وراث حین الفوت چه کسانی هستند و سپس امضاء شهود توسط دفاتر اسناد رسمی گواهی
میشود.
5.رسید گواهی مالیاتی - مالیات بر ارث:
متقاضی میبایست به اداره دارایی آخرین اقامتگاه متوفی مراجعه و در فرم مخصوصی(اظهارنامه مالیات بر
ارث) لیستی شامل کلیه ی اموال و داراییهای منقول و غیر منقول، هزینه ی کفن و دفن و دیون متوفی را ارائه
و رسید دریافت کند.
شایان ذکر است با توجه به حذف ماده 31 قانون مالیات های مستقیم نیازی به تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث برای افرادی که از ابتدای سال جاری 1395 به بعد فوت میکنند نیست و دادگاههای میتوانند برای این متوفیان بدون اخذ گواهی نسبت به صدور گواهی حصر وراثت اقدام نمایند.
6. دادخواست
متقاضی پس از تهیه ی کلیه مدارک فوق میبایست دادخواستی با عنوان تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت
تنظیم و مدارک فوق را ضمیمه ی دادخواست نماید.
قدم دوم : ثبت دادخواست
طبق ماده 20 قانون آیین دادرسی مدنی : «دعاوی راجع به تركه متوفی اگرچه خواسته، دین و یا مربوط به
وصایای متوفی باشد، تا زمانی كه تركه تقسیم نشده، در دادگاه محلی اقامه میشود كه آخرین اقامتگاه متوفی در ایران، آن محل بوده و اگر آخرین اقامتگاه متوفی معلوم نباشد، رسیدگی به دعاوی یادشده در صلاحیت دادگاهی است كه آخرین محل سكونت متوفی در ایران، در حوزه آن بوده است.»هم اکنون مرجع صلاحیتداری که به انجام امور مربوط به انحصار وراثت میپردازد، شورای حل اختلاف است.
بنابراین متقاضی میبایست دادخواست خود را به انضمام مدارک در شورای حل اختلاف آخرین اقامتگاه متوفی
ثبت نماید.
مرجع قضایی پس از ملاحظه اسناد و مدارک ،با هزینه متقاضی(خواهان) درخواست وی را در یک روزنامه
کثیرالانتشار، آگهی میکند . پس از گذشت یک ماه از تاریخ نشر آگهی درصورتی که کسی به آن اعتراض نکند،
بدون تشکیل جلسه رسیدگی و دعوت از وراث، گواهی انحصار وراثت صادر خواهد شد.در صورتی كه بهای
تركه بیش از 10 میلیون ریال نباشد ضرورتی برای نشر آگهی نیست در این حالت دادگاه با ملاحظه مستند است و
مدارك تقدیمی اتخاذ تصمیم می نماید.
گواهی انحصار وراثت بیانگر مشخصات و تعداد وراث و نسبت آنها با متوفی و سهم ایشان از ما ترك است.
چه کسانی میتوانند به گواهی انحصار وراثت اعتراض کنند؟
1- دادستان یا رییس حوزه قضایی: مطابق ماده 367 قانون امور حسبی، در همه مواردی كه دادستان تشخیص
دهد كه متوفی بلاوارث بوده و درخواست اشخاص برای صدور تصدیق بیاساس است، میتواند به درخواست
تصدیق وراثت اعتراض کند. همچنین وی میتواند در صورتی كه متوفی را بلاوارث بداند، به تصدیق انحصار
وراثت در موردی هم كه تصدیق مسبوق به آگهی نبودهاست، اعتراض كند و در هر حال دادستان حق دارد از
رأی دادگاه تقاضای تجدیدنظر کند.
البته تا زمانی كه برای محجور، قیم و برای غایب، امین معین نشده است، دادستان میتواند به نام محجور و
غایب به درخواست تصدیق انحصار وراثت اعتراض کند که این موضوع در ماده 368 قانون امور حسبی بیان
شده است.
2- اشخاص ذینفع : در صورتی که گواهی انحصار وراثت به زیان وراث یا اشخاص ذینفع صادر شود، هر
یک از آنها میتوانند به آن اعتراض کنند؛ برای مثال چنانچه موصی له یعنی شخصی که وصیتی به نفع وی شده
باشد یا یکی از ورثه که نامش در انحصار وراثت ذکر نشده ، میتواند با ارایه دلایل و مستندات نسبت به صدور
گواهی مزبور اعتراض کند. مطابق ماده 369 قانون امور حسبی، رای دادگاه در این مورد قابل تجدیدنظرخواهی
است.
پاسخ وکیل :
طبق ماده 2 آئین نامه اجرائی قانون الحاق یک تبصره به ماده ( 1082) قانون مدنی مصوب 1377/2/13، نحوه محاسبه مهریه وجه رایج به نرخ روز بدین صورت است :
وی در خصوص این محدودیتها افزود : افرادی که گواهینامه جدید دریافت میکنند تا سه ماه اجازه ندارند به تنهایی و بدون حضور افراد دارای گواهینامه پایه یک و یا پایه دو (و پایه سه دارای شرایط) رانندگی کنند. همچنین مجاز به رانندگی از ساعت 12 تا 5 صبح نیستند و در جادههای برون شهری نیز اجازه رانندگی ندارند. نصب تابلو با علامت " احتیاط راننده مبتدی " را در سمت راست جلو و سمت چپ شیشه عقب خودرویی که با آن رانندگی میکنند الزامی است.
این محدودیت برای گواهینامههای موتورسیکلت نیز وجود دارد، مدت این محدودیت ها یکسال است و از ابتدای ماه آینده اجرایی خواهد شد و این موضوع به آموزشگاهها و ... ابلاغ میشود.
رئیس پلیس راهور افزود: کسانی که با گواهینامه جدید تخلف کنند اگر تخلفشان حادثه ساز شود و مقصر شناخته میشوند، گواهینامه شان ضبط و به محل سکونتشان ارسال می شود و بعد از آن راننده تا یکماه بعد باید به محل ارسال گواهینامه مراجعه کند و دوباره در آموزشگاهها، آموزش های لازم را فرا بگیرد.
سودابه تائبی، وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی